{"id":2615,"date":"2021-05-23T15:12:22","date_gmt":"2021-05-23T13:12:22","guid":{"rendered":"http:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/?p=2615"},"modified":"2021-09-01T18:40:23","modified_gmt":"2021-09-01T16:40:23","slug":"meduza-w-landeszeughaus-graz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/?p=2615","title":{"rendered":"Meduza w Landeszeughaus, Graz, jako cze\u015b\u0107 Styria-Artist-in-Residence"},"content":{"rendered":"\"\"<\/a><\/p>\n

Meduza: mackowate stawanie-si\u0119-wraz<\/i>, czucie-wraz<\/i> i my\u015blenie-wraz<\/i> ze \u015bwiatem<\/b><\/p>\n

 <\/span><\/b><\/p>\n

Basia Sliwinska<\/b><\/p>\n

Na pocz\u0105tku pandemii covid-19, wiosn\u0105 2020 roku, Ma\u0142gorzata Markiewicz znalaz\u0142a w domu we\u0142n\u0119 w odcieniach zieleni. Potem dokupi\u0142a we\u0142n\u0119 owcz\u0105 w kolorach czarnym, bia\u0142ym i szarym, do kt\u00f3rej do\u0142o\u017cy\u0142a prz\u0119dz\u0119 (len, konopie i we\u0142n\u0119) barwion\u0105 naturalnymi barwnikami ro\u015blinnymi przez Centralne Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w \u0141odzi. Ci\u0105g\u0142ym, mozolnym rytmem r\u0119ce artystki szyde\u0142kowa\u0142y spl\u0105tan\u0105 sie\u0107. Powoli, uporczywie, intencjonalnie, od 15 marca 2020 roku przez siedem miesi\u0119cy podczas kryzysu spowodowanego pandemi\u0105 szyde\u0142kowane cia\u0142o Meduzy wy\u0142ania\u0142o si\u0119, rozpo\u015bcieraj\u0105c swoje pi\u0119tnastometrowe macki w przestrzeni, najpierw domu Markiewicz w Krakowie, a nast\u0119pnie w jej pracowni. Markiewicz \u2013 podobnie jak Penelopa czekaj\u0105ca na powr\u00f3t Odyseusza, za dnia tkaj\u0105ca ca\u0142un pogrzebowy dla te\u015bcia Laertesa, a noc\u0105 pruj\u0105ca go \u2013 stworzy\u0142a nie tylko tkanin\u0119 artystyczn\u0105, ale przede wszystkim herstori\u0119 znarratywizowan\u0105 poprzez ruch swoich r\u0105k i uwolnion\u0105 w r\u00f3\u017cnorodne przestrzenie prywatne i publiczne. Artystka po\u015bwi\u0119ci\u0142a czas, by splata\u0107 starannie dobran\u0105 prz\u0119dz\u0119 w procesie powolnej pracy, w sta\u0142ym tempie. Czas p\u0142yn\u0105\u0142, a jednocze\u015bnie sta\u0142 w miejscu, a szyde\u0142kowanie Meduzy niekiedy przerywane by\u0142o konieczno\u015bci\u0105 spuszczenia oczka i powt\u00f3rzenia procesu. Rodz\u0105ce si\u0119 cia\u0142o Meduzy zosta\u0142o naznaczone okoliczno\u015bciami jej powstania.<\/p>\n

Razem z Mart\u0105 Kowalewsk\u0105, Dominik\u0105 Krogulsk\u0105 oraz Marcinem R\u00f3\u017cycem Markiewicz zosta\u0142a zaproszona do wsp\u00f3\u0142kuratorowania wystawy Dzia\u0142y otwarte \/ Dzia\u0142y zamkni\u0119te<\/i> (2020\u20132021) z okazji sze\u015b\u0107dziesi\u0105tej rocznicy narodzin Centralnego Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w \u0141odzi. Inspiruj\u0105c si\u0119 bogatymi kolekcjami tkaniny artystycznej w Muzeum, tekstylne, cz\u0119sto utkane, storie prezentowane na wystawie s\u0105 refleksj\u0105 na temat roli instytucji w podejmowaniu krytycznych dialog\u00f3w dotycz\u0105cych storii przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re pozostaj\u0105 niewidoczne, a tak\u017ce demokratycznych i inkluzywnych tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci. Markiewicz wyobrazi\u0142a sobie wyszyde\u0142kowane cia\u0142o Meduzy, by uczci\u0107 kreatywn\u0105 moc kobiet, jej-storie i mow\u0119 kobiet dekonstruuj\u0105c\u0105 heteropatriarchalne formacje j\u0119zykowe specyficzne dla j\u0119zyka polskiego, w kt\u00f3rym ka\u017cdy rzeczownik ma okre\u015blony rodzaj gramatyczny (m\u0119ski, \u017ce\u0144ski i nijaki oraz m\u0119skoosobowy i niem\u0119skoosobowy).<\/p>\n

Artystka prze\u015bledzi\u0142a dotychczasowe publikacje Muzeum, odkrywaj\u0105c brak konsekwencji w stosowaniu form \u017ce\u0144skich dla kobiet wykonuj\u0105cych zawody i piastuj\u0105cych r\u00f3\u017cne funkcje derywowane od nazw m\u0119skich. Jej interwencja polega na korekcie tekst\u00f3w poprzez zastosowanie feminatyw\u00f3w. Poprawione cytaty z badanych przez Markiewicz \u017ar\u00f3de\u0142 uwidaczniaj\u0105 prac\u0119 i wk\u0142ad kobiet. Pojawiaj\u0105 si\u0119 w prezentowanych trzech charakterystycznych dla Podlasia dwuosnowowych tkaninach wykonanych przez tkaczki z Janowa, Bernardyn\u0119 Ro\u015b\u0107 i Lucyn\u0119 K\u0119dziersk\u0105.<\/p>\n

Pomi\u0119dzy tkaninami dwuosnowowymi znajduje si\u0119 posta\u0107 Meduzy. Pojawia si\u0119 tak\u017ce w filmie i serii fotografii stworzonych przez Markiewicz. Film pokazuje spacer Meduzy przez \u0142\u0105k\u0119 i las przy akompaniamencie kobiecego g\u0142osu. Si\u0119gaj\u0105c do mitologicznej narracji kobiecego cia\u0142a jako ciemnej otch\u0142ani budz\u0105cej l\u0119k i wstr\u0119t, szyde\u0142kowane cia\u0142o Meduzy ma wyzwoli\u0107 t\u0142umione kobiece pragnienia i tw\u00f3rcz\u0105 moc. Markiewicz zaprosi\u0142a Ol\u0119 Kozio\u0142 do stworzenia podk\u0142adu muzycznego, kt\u00f3ry towarzyszy Meduzie na wystawie w Muzeum i podczas jej udokumentowanego w filmie spaceru. Kozio\u0142 wykorzysta\u0142a technik\u0119 wokaln\u0105 bia\u0142ego \u015bpiewu, si\u0119gaj\u0105c do charakterystycznego dla Europy \u015arodkowo-Wschodniej rodzaju \u015bpiewu pierwotnego wzmacniaj\u0105cego spo\u0142eczne wi\u0119zi. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce bia\u0142y \u015bpiew ma magiczne moce i by\u0142 cz\u0119sto stosowany podczas s\u0142owia\u0144skich obrz\u0119d\u00f3w przej\u015bcia, takich jak coroczne rytua\u0142y podporz\u0105dkowane cyklom p\u00f3r roku. Bia\u0142y \u015bpiew uwalnia napi\u0119cia fizyczne i psychiczne, \u0142\u0105cz\u0105c g\u0142os i cia\u0142o. Energia wokalna skonfrontowana z otwart\u0105 przestrzeni\u0105, gdzie jest performowany, zach\u0119ca do budowania wi\u0119zi i osadzania si\u0119 w \u015bwiecie w spos\u00f3b bardziej czu\u0142y. G\u0142os Kozio\u0142, jego delikatna moc, a zarazem si\u0142a otula zmys\u0142owe cia\u0142o Meduzy, wyznaczaj\u0105c rytmiczn\u0105 tras\u0119 w\u0119dr\u00f3wki jej cia\u0142a.<\/p>\n

W mitologii greckiej Meduza by\u0142a najm\u0142odsz\u0105 z trzech nie\u015bmiertelnych si\u00f3str Gorgon. Pi\u0119kna bogini zosta\u0142a zgwa\u0142cona przez Posejdona w \u015bwi\u0105tyni Ateny. Za kar\u0119 Atena zamieni\u0142a j\u0105 w odra\u017caj\u0105c\u0105 istot\u0119 z wij\u0105cymi si\u0119 \u017cmijami zamiast w\u0142os\u00f3w. Ka\u017cdy, kto spojrza\u0142 potworze w oczy, zamienia\u0142 si\u0119 w kamie\u0144, co rezonuje z m\u0119skim l\u0119kiem przed kobietami, kt\u00f3re o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 patrze\u0107 m\u0119\u017cczyznom prosto w oczy. Zygmunt Freud w eseju z 1922 roku G\u0142owa Meduzy<\/i> zinterpretowa\u0142 w\u0119\u017ce wij\u0105ce si\u0119 na g\u0142owie Meduzy jako m\u0119skie genitalia i symbol braku, reprezentuj\u0105cy przera\u017cenie oraz l\u0119k przed kastracj\u0105. Donna Haraway (2016: 54) zastanawia si\u0119, co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby m\u0119\u017cczy\u017ani uk\u0142onili si\u0119 przed Meduz\u0105 i z szacunkiem powitali jej spojrzenie? Mo\u017ce takich manier mo\u017cna si\u0119 jeszcze nauczy\u0107? H\u00e9l\u00e8ne Cixous omawia mit Meduzy w kontek\u015bcie heteropatriarchalnych dyskurs\u00f3w dyscyplinuj\u0105cych kobiece cia\u0142o jako podrz\u0119dne i bierne, kt\u00f3re hamuj\u0105 kobiec\u0105 sprawczo\u015b\u0107. Cixous (1976: 875) wzywa ka\u017cd\u0105 kobiet\u0119, aby wreszcie siebie napisa\u0142a i odzyska\u0142a skonfiskowane jej cia\u0142o i podmiotowo\u015b\u0107. Cixous pisze o stworzeniu swoistej przestrzeni kobiecej poprzez zaistnienie cia\u0142em, uciele\u015bnienie i uwolnienie si\u0119 z side\u0142 milczenia. Jeste\u015bmy nauczone l\u0119ku przed ciemno\u015bci\u0105. Nie b\u00f3j si\u0119, m\u00f3wi Cixous. Nie l\u0119kaj si\u0119 lasu. Meduza Markiewicz pos\u0142ucha\u0142a.<\/p>\n

Wyobra\u017cona jako nomadyczna rze\u017aba, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce nosi\u0107 ka\u017cda kobieta, by odzyska\u0107 swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107, od czasu narodzin w domu artystki Meduza jest w procesie stawania si\u0119. Nie boi si\u0119 swoich pragnie\u0144 i pop\u0119d\u00f3w. Nie wstydzi si\u0119 swojej si\u0142y i ciemno\u015bci. Delektuje si\u0119 swoj\u0105 cielesno\u015bci\u0105 i stawaniem-si\u0119-wraz<\/i>. Jej w\u0119drowanie po lesie symbolizuje stwarzanie przestrzeni nieograniczonej do domowo\u015bci. Meduza \u017c\u0105da przestrzeni r\u00f3\u017cnorodnej i j\u0105 oswaja, badaj\u0105c mackami nowe tereny i czuj\u0105c swoje cia\u0142o w przestrzeni i wraz<\/i> z ni\u0105. R\u00f3wnocze\u015bnie \u201estaje si\u0119\u201d w wielu miejscach i poprzez wiele storii. Ktokolwiek nosi jej szyde\u0142kowane cia\u0142o, wtapia swoj\u0105 stori\u0119 w storie uciszanych i niewidzialnych kobiet. Sk\u00f3ra Meduzy wykonana z wielu wij\u0105cych si\u0119, skr\u0119conych i splecionych nici w odcieniach zieleni, czerwieni, bieli, szaro\u015bci i czerni jest bardzo czu\u0142a. Nosz\u0105ce j\u0105 cia\u0142o staje si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Meduzy, zarazem zachowuj\u0105c swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107. Cia\u0142o Meduzy pie\u015bci. Luce Irigaray (2000: 26) pisze, \u017ce \u201epieszczota jest gestem-s\u0142owem, kt\u00f3re wykracza poza horyzont lub dystans intymno\u015bci wewn\u0105trz siebie\u201d. Gest pieszczoty i dotykania materializuje dystans mi\u0119dzy sob\u0105 i wewn\u0105trz siebie. Catherine Dormor (2020: 100) stwierdza, \u017ce pieszczota-dotyk \u201eoferuje spos\u00f3b my\u015blenia o dotykowych i namacalnych wsp\u00f3\u0142-zale\u017cno\u015bciach jako intymnych przestrzeniach r\u00f3\u017cnicy\u201d. Cia\u0142o Meduzy utkane z r\u00f3\u017cnych w\u0142\u00f3czek dotyka sk\u00f3ry osoby nosz\u0105cej, wywo\u0142uj\u0105c r\u00f3\u017cne doznania: mi\u0119kko\u015b\u0107 lub szorstko\u015b\u0107, \u0142agodno\u015b\u0107 lub sw\u0119dzenie, a nawet k\u0142ucie. Bardziej szorstka tekstura jest mniej przyjemna dla sk\u00f3ry, podczas gdy niekt\u00f3re prz\u0119dze delikatnie j\u0105 g\u0142aszcz\u0105. Cia\u0142o Meduzy na sk\u00f3rze u\u017cytkowniczki dotyka fizycznie i afektywnie. Pieszczota to intymny gest oparty na wzajemnej wymianie, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy jedno cia\u0142o z drugim cia\u0142em, ale tak\u017ce ze \u015bwiatem, sugeruj\u0105c aktywno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie wszystkich uczestnik\u00f3w, zar\u00f3wno ludzkich, jak i innych ni\u017c ludzkich.<\/p>\n

Cielesno\u015b\u0107 Meduzy i jej w\u0119dr\u00f3wka w lesie zaprasza do stawania-si\u0119-wraz<\/i> i czucia-wraz<\/i>, wsp\u00f3lnie z innymi czuj\u0105cymi istotami oraz do budowania odpowiedzialnych relacji mi\u0119dzy istnieniami ludzkimi i innymi ni\u017c ludzkie na rzecz heterogenicznej wsp\u00f3lnoty, nowych form pokrewie\u0144stwa i wsp\u00f3\u0142pracy. Markiewicz wyda\u0142a Meduz\u0119 na \u015bwiat w aktywistycznym ge\u015bcie praktykowania uwagi i troski, poprzez kobieco\u015b\u0107 odzyskuj\u0105c\u0105 i tworz\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnorakie przestrzenie pomi\u0119dzy i ponad tym, co prywatne, a tym, co publiczne. Szyde\u0142kowane cia\u0142o Meduzy uznaje s\u0142abo\u015bci podmiot\u00f3w ludzkich i innych ni\u017c ludzkie jako wzajemnie powi\u0105zane i wsp\u00f3\u0142zale\u017cne. Przypomina zaproponowane przez Donn\u0119 Haraway poj\u0119cie \u201eChthulucen\u201d, kt\u00f3re, jak t\u0142umaczy H\u00e9l\u00e8ne Frichot, jest bli\u017cej<\/p>\n

bardziej przera\u017caj\u0105cej Meduzy, z mackami i \u015bliskimi, rozmna\u017caj\u0105cymi si\u0119 ko\u0144czynami. Jest przeciw-postaci\u0105 wspieran\u0105 przez kontr-narracj\u0119, zdoln\u0105 do zwijania macierzy czasowych i opowiadania innych historii. To niszczy hierarchie i pogr\u0105\u017ca nas w brudzie, w pe\u0142zaniu robak\u00f3w, haptycznym chwytaniu macek, weso\u0142ym \u015bwi\u0119towaniu wielogatunkowych, nieludzkich relacji. Chthulucene jest zar\u00f3wno potworn\u0105 postaci\u0105, jak i epok\u0105 geologiczn\u0105, zar\u00f3wno \/ jak i. (2019: 29\u201330)<\/p>\n

Chthulucen oznacza to, co jeszcze niesko\u0144czone, otch\u0142a\u0144 i trwanie, kt\u00f3re jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia. W\u0119dr\u00f3wka Meduzy po lesie uosabia chthuluce\u0144skie stawanie-si\u0119-wraz<\/i>. Otoczone innymi gatunkami \u2013 mchem, traw\u0105, drzewami i krzewami, ro\u015blinami i pachn\u0105cymi zio\u0142ami \u2013 jej cia\u0142o, uplecione z we\u0142ny, konopi, lnu i naturalnie barwione, jest r\u00f3wnie\u017c w sensie dos\u0142ownym fizycznie po\u0142\u0105czone z innymi istotami \u017cywymi. Niesie w sobie i wraz<\/i> z sob\u0105 r\u00f3\u017cnorakie energie i podmiotowo\u015bci, wprawiaj\u0105c je w ruch i \u0142\u0105cz\u0105c to, co ludzkie i inne ni\u017c ludzkie, piel\u0119gnuj\u0105c heterogeniczne relacje w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym krewni czy bliscy to wszystkie ziemskie istoty, z kt\u00f3rymi jeste\u015bmy powi\u0105zani. Meduza destabilizuje retoryk\u0119 powi\u0105zan\u0105 z poj\u0119ciami kapitalocenu i antropocenu, wci\u0105\u017c stawiaj\u0105cego cz\u0142owieka najwy\u017cej w hierarchii istnie\u0144 na ziemi. Otwiera wiele przestrzeni i storii (herstorii\/ jej-storii, jego-storii, tego-storii, naszych-storii, waszych-storii, wsp\u00f3lych-storii) oraz zaprasza do wsp\u00f3\u0142bycia i wytwarzania powi\u0105za\u0144 z innymi ni\u017c ludzkie istotami tak, by powstawa\u0142y nowe formy pokrewie\u0144stwa poszerzaj\u0105ce poj\u0119cie wsp\u00f3lnoty \u017cyj\u0105cej wraz<\/i> z sob\u0105, a nie obok siebie.  <\/span><\/p>\n

Haraway odnosi si\u0119 do Meduzy, chtonicznej postaci stworzenia i zniszczenia, maj\u0105cej niezwyk\u0142e moce przynale\u017cne istotom o wielu mackach. Macki Meduzy s\u0105 jej czu\u0142kami. Meduza z w\u0119\u017cami wij\u0105cymi si\u0119 w jej w\u0142osach stanowi przyk\u0142ad istot demonizowanych przez patriarchalne formy produkcji wiedzy. Haraway (2016: 31) pisze o o\u015bmiono\u017cnym paj\u0119czaku Pimoa Cthul<\/i>h<\/i>u<\/i>, odnosz\u0105c si\u0119 do \u201emieszka\u0144c\u00f3w g\u0142\u0119bin, z otch\u0142ani i pierwotnych byt\u00f3w, zwanych chtonicznymi\u201d. Cthulu to hybryda o wielu mackach czy odnogach. Haraway proponuje Chthulucen jako spl\u0105tanie praktyk \u017cyciowych i sposob\u00f3w istnienia r\u00f3\u017cnych podmiotowo\u015bci ludzkich i nie-ludzkich. Splot oraz przeplatanie to metafora nowej czasowo\u015bci i przestrzenno\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105cych prze\u017cycie na naszej zniszczonej planecie. Haraway zastanawia si\u0119 nad inn\u0105 figuracj\u0105, kt\u00f3ra jest nam potrzebna, by wyzwoli\u0107 si\u0119 z antropocenu. Meduza ze splotem w\u0119\u017cy we w\u0142osach, rezonuj\u0105c z paj\u0105kami i o\u015bmiornicami, paj\u0105kami m\u00f3rz symbolizuje to, co wyparte. Monstrum budz\u0105ce przera\u017cenie sugeruje \u017cyciodajne symbiotyczne relacje zacieraj\u0105ce granice mi\u0119dzy istotami ludzkimi i innymi ni\u017c ludzkie. Macki Meduzy si\u0119gaj\u0105 wielokierunkowo, czuj\u0105c i badaj\u0105c przestrze\u0144. By\u0107 mo\u017ce jej haptyczne czucie jest dla nas lekcj\u0105 stawania si\u0119 wraz<\/i> ze \u015bwiatem i innymi bytami wok\u00f3\u0142 nas w czasach prekariatu. Meduza jest figuracj\u0105, kt\u00f3ra daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany sposobu my\u015blenia dotycz\u0105cego relacji mi\u0119dzygatunkowych, wymierania gatunk\u00f3w i ochrony \u015brodowiska, a tak\u017ce utkania na nowo porz\u0105dku \u015bwiata w spos\u00f3b bardziej symbiotyczny, odpowiedzialny, wsp\u00f3lnotowy, pe\u0142en troski i czu\u0142o\u015bci. <\/span><\/p>\n

Radykalna wyobra\u017ania Markiewicz uciele\u015bniona w projekcie Meduzy komplikuje narracje ograniczaj\u0105ce kobiety do tego, co ukryte i kojarzone z domowo\u015bci\u0105. Artystka bada sposoby, w jakie mo\u017cna aktywizowa\u0107 to, co uznane jest za nieznane i niezrozumia\u0142e, aby zmotywowa\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 po\u0142\u0105czone i mi\u0119dzy-relacyjne stawanie-si\u0119-wraz<\/i> proponowane przez Haraway. Wsp\u00f3lne stawanie si\u0119 poprzez otwarto\u015b\u0107 w kierunku spotkania Innego opiera si\u0119 na etyce troski \u2013 praktykowaniu uwagi i troski o gatunki towarzysz\u0105ce, co Haraway nazywa \u201etworzeniem krewnych\u201d. Meduza Markiewicz uosabia \u201emy\u015blenie mackowe\u201d Haraway, wzajemnie korzystne relacje i symbiotyczn\u0105 solidarno\u015b\u0107 mi\u0119dzy gatunkami i przestrzeniami, podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 wzajemnej odpowiedzialno\u015bci oraz zdolno\u015bci reagowania wobec wszystkich \u017cywych cia\u0142. Moc macek przynale\u017cna jest wielu bytom pokrewnym, w tym innych-ni\u017c, nie-ludzkich i ludzkich-jako-humus. Poj\u0119cie humusu zosta\u0142o wprowadzone przez Haraway dla heterogenicznej rodziny stworze\u0144 zwi\u0105zanych z ziemsk\u0105 materi\u0105 organiczn\u0105, takich jak grzyby czy bakterie, ro\u015bliny i zwierz\u0119ta. <\/span><\/p>\n

Meduza pozwala nam na nowo wyobrazi\u0107 sobie wielogatunkowe relacje. Aktywizuje te\u017c figuracje splot\u00f3w zach\u0119caj\u0105cych do wsp\u00f3\u0142pracy, by zregenerowa\u0107 te byty, kt\u00f3re uwa\u017cane s\u0105 kulturowo i spo\u0142ecznie za uszkodzone czy niekompletne i w konsekwencji s\u0105 spychane na margines spo\u0142ecze\u0144stwa. Uosabia r\u00f3wnie\u017c pami\u0119\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107, wzywaj\u0105c do rekonfiguracji ukrytych storii, aby piel\u0119gnowa\u0107 ich mnogo\u015b\u0107 poza histori\u0105, w tym ukryte i przemilczane her-storie (jej-storie) dotycz\u0105ce tw\u00f3rczej si\u0142y kobiet i ich niewidzialnej i niedocenionej pracy.<\/p>\n

Macki Meduzy i jej kobiece cia\u0142o opisane przez Cixous (1976: 885) jako posiadaj\u0105ce \u201etysi\u0105c i jeden prog\u00f3w \u017caru\u201d, czuje-wraz<\/i> i my\u015bli-wraz<\/i>, dotykaj\u0105c, pieszcz\u0105c, si\u0119gaj\u0105c i poznaj\u0105c haptycznie. Jako \u201ecia\u0142o bez ko\u0144ca, bez dodatk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnych \u201ecz\u0119\u015bci\u201d (ibid.), Meduza jest aktywowana przez osob\u0119 j\u0105 nosz\u0105c\u0105. Jej zamaskowana twarz pozwala ka\u017cdej kobiecie sta\u0107 si\u0119 Meduz\u0105. Maski s\u0105 cz\u0119sto strategicznymi narz\u0119dziami u\u017cywanymi przez aktywistyczne, artystyczne i partyzanckie grupy, takie jak Guerilla Girls czy Pussy Riot. Wzmacniaj\u0105 anonimowo\u015b\u0107 u\u017cytkowniczki(-ka), artyku\u0142uj\u0105c metaforycznie niewidzialno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych podmiot\u00f3w i ich uciszanie w spo\u0142ecze\u0144stwie. Umo\u017cliwiaj\u0105 tak\u017ce zbiorowemu podmiotowi pojawienie si\u0119 poprzez wielo\u015b\u0107 w solidarno\u015bci oraz kultywowanie odpowiedzialno\u015bci i wsp\u00f3lnej zdolno\u015bci reagowania. Meduza staje si\u0119 cia\u0142em mnogim, nieograniczonym i odchodz\u0105cym od scentralizowanych narracji patriarchalnych.<\/p>\n

Meduza Markiewicz uciele\u015bnia koncepcj\u0119 \u201estawania si\u0119\u201d Haraway, sojusz mi\u0119dzygatunkowy, asambla\u017c, kt\u00f3ry rozpuszcza kategoryzacje i skupia si\u0119 na marginesach oraz liniach granicznych, gdzie umiejscowieni s\u0105 budz\u0105cy groz\u0119 Inni. Cixous (1976: 889) pisze, \u017ce \u201elibido [Meduzy] jest kosmiczne\u201d, czyni\u0105c j\u0105 \u201eprzestronnym, \u015bpiewaj\u0105cym cia\u0142em, na kt\u00f3rym zaszczepione jest nikt nie wie, kt\u00f3re Ja, czy mniej lub bardziej ludzkie, ale \u017cywe dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci przemiany\u201d. Meduza jest istot\u0105 graniczn\u0105 i relacyjn\u0105, kt\u00f3ra gdy zostaje wyzwolona, \u200b\u200bperformuje mnogo\u015b\u0107 storii ju\u017c nie ukrytych i uciszonych. Uczy nas, w jaki spos\u00f3b tworzy\u0107 narracje wsp\u00f3lne wraz<\/i> z sob\u0105, wychodz\u0105c poza opowie\u015bci antropocenu i kapita\u0142ocenu, w kierunku<\/i> wsp\u00f3lnego, mo\u017cliwego do \u017cycia i prze\u017cycia \u015bwiata.<\/p>\n

Bibliografia:<\/b><\/p>\n

Cixous, H\u00e9l\u00e8ne. 1976. The laugh of the Medusa<\/i>, w: Marks, Elaine, de Courtivron, Isabelle (eds.), New French Feminisms: An Anthology<\/i>. Brighton: The Harvester Press, s. 245\u2013264.<\/p>\n

Dormor, Catherine. 2020. A Philosophy of Textile: Between Practice and Theory. <\/i>London: Bloomsbury Visual Arts. <\/span><\/p>\n

Frichot, H\u00e9l\u00e8ne. 2019. Dirty Theory \u2013 Troubling Architecture<\/i>. Baunach: Spurbuchverlag.<\/p>\n

Freud, Sigmund [1922] 1955. Medusa\u2019s Head<\/i>, w: The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud<\/i>, ed., trans. James Strachey, vol. 18, London: Hogarth Press.<\/p>\n

Haraway, Donna. 2016. Staying with the Trouble: Making Kin in the Chthulucene<\/i>. Durham: Duke University Press.<\/p>\n

Irigaray, Luce 2000. To Be Two. <\/i>London: Antholone Press.","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Meduza: mackowate stawanie-si\u0119-wraz, czucie-wraz i my\u015blenie-wraz ze \u015bwiatem   Basia Sliwinska Na pocz\u0105tku pandemii covid-19,…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2616,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2615"}],"collection":[{"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2615"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2665,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2615\/revisions\/2665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/malgorzatamarkiewicz.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}